Sensoa licht de hiv-cijfers toe uit het halfjaarlijks rapport

17/06/2010 - Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid maakte zijn halfjaarlijks rapport bekend met daarin de situatie rond hiv en aids in België op 31 december 2009. De definitieve cijfers verwachten we in november 2010. In totaal werden er in 2009 1.115 diagnoses met HIV vastgesteld in België, dat is 3,1 mensen per dag. Dit gaat wel om diagnoses en niet om besmettingen! Even een homo-greep uit de toelichting van Sensoa bij de cijfers.

In België worden 70% van de Belgische mannen geïnfecteerd via homoseksueel contact (in Vlaanderen 75%); 25% van de Belgische mannen via heteroseksuele weg (20% in Vlaanderen). Opvallend onder de niet-Belgen is het aandeel mannen besmet via homoseksueel contact: 22% in België en 25% in Vlaanderen. Het gaat (wellicht) in de eerste plaats over homomannen uit de ons omringende buurlanden, waar ook een stijging wordt vastgesteld bij de doelgroep homomannen.

Het aantal nieuwe diagnoses stabiliseert zich de voorbije jaren, zowel in België als in Vlaanderen. Deze stabiele totalen verbergen echter een stijgend aantal nieuwe diagnoses bij mannen die seks hebben met mannen, een tendens die reeds in 2000 werd ingezet. Naar schatting is 5% van de doelgroep homomannen drager van hiv. Sensoa zet daarom extra in op preventie naar de doelgroep.

De cijfers gaan om diagnoses, en niet om besmettingen. Dat wil niet zeggen dat meer mensen onveilig vrijen. Er zijn namelijk aanwijzingen dat in België en Vlaanderen meer mensen van hun positieve serostatus op de hoogte zijn dan in de ons omringende landen. Dit kan mee het gevolg zijn van een volgehouden oproep aan doelgroepen om zich regelmatig te laten testen – wat op zich voor een verhoging in de cijfers kan zorgen.

De oorzaken van het hoge aandeel van homomannen zijn zeer divers en complex, en werken op elkaar in. Belangrijkste oorzaak is wellicht dat er meer mannen met hiv binnen een relatief kleine groep voorkomen. Wanneer veel hiv voorkomt in een relatief kleine groep, is het risico om met hiv in contact te komen veel groter. De doelgroep homomannen heeft meer wisselende contacten dan de heteroseksuele bevolking en hun relaties hebben vaker een meer open karakter. Een kleine minderheid van de doelgroep heeft een zeer grote seksuele activiteit. Ook wordt hiv bij anale seks makkelijker overgedragen.

De laatste tien jaar is niet alleen de behandeling van hiv er met rasse schreden op vooruit gegaan. Ook de context waarin homomannen hun seksualiteit beleven is sterk veranderd. Het internet heeft voor schier onbeperkte mogelijkheden voor het leggen van seksuele contacten gezorgd, terwijl het aantal homomannen die drager zijn van hiv is toegenomen.

Een andere oorzaak is het toegenomen aantal besmettingen met seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) binnen de doelgroep. Iemand met hiv die besmet is met een soa, besmet sneller anderen met hiv. Omgekeerd geldt ook dat iemand met een soa ontvankelijker is voor een besmetting met hiv.

Maar homomannen vormen voor hiv niet alleen de grootste risicogroep, zij leveren ook de grootste preventie-inspanningen. Naar schatting 60 % neemt geen enkel risico met hiv. Dit aandeel lijkt min of meer constant te blijven, ook na vijfentwintig jaar hiv-bedreiging. 40% heeft het moeilijk om het vrijen veilig te houden. Meestal gaat het daarbij om sporadisch onveilige contacten, slechts een kleine minderheid neemt geen voorzorgen. Maar, in een groep waarin het aantal dragers van hiv op vijf jaar met 50% is toegenomen, leidt ook beperkt risicogedrag tot meer besmettingen.

Lees de volledige toelichting van Sensoa